අප ගැන

ශ්‍රී ලංකාවේ සභ්‍යත්යේ සෑම සංස්ථාවකම සමාරම්භයත් ඇතැම් සංස්ථාවක පදනම  සකස්වීමත් දක්නට ලැබෙන්නේ අනුරාධපුරයෙනි.  විජය කුමරු සමඟ පැමිණි අනුරාධ නම් තැනැත්තා විසින් අනුරාධ ග්‍රාමය ඇති කළ අතර පසුකාලීනව එය අනුරාධපුර රාජධානිය ලෙස වර්ධනය වන්නට විය.  පණ්ඩුකාභය රජු විසින් ප්‍රථම වරට අනුරාධපුරය තම රාජධානිය බවට පත්කර ගන්නා අතර එහි අවසන් රජු වන මිහිදු දක්වා ශතාධික රජ පිරිසක් පාලනය ගෙන ගියේය.  ක්‍රි.පු. 6 වන සියවසේ පටන් ක්‍රි.පු. 11 වන සියවසේ අග භාගය දක්වා මේ රාජධානිය පැවැති අතර  ලක්දිව දීර්ඝ කාලයක් පැවැති රාජධානිය මෙන්ම ප්‍රථම අග නගරය බවට ද පත්විය.   පණ්ඩුකාභය රජ දවසවන විට මුළු ආසියාවේම පැවැති විධිමත් එකම නගරය අනුරාධපුරය බැව් ඇතැම් ඉතිහාසඥයින්ගේ මතයයි.  නගර ගුත්තික යන තනතුර මුල්වරට ක්‍රියාත්මක වී ඇත්තේ ද අනුරාධපුර යුගය තුළදීය.  ඵෙතිහාසික මෙන්ම පුරවිද්‍යාත්මක වටිනාකමකින් යුත් අනුරාධපුර රාජධානිය වර්ථමානයේ පවතින පෞඩ ශිෂ්ඨාචාරය ගොඩනැගීමට දායකත්වය සපයා ඇති බව මේ තුළින් පෙනීයයි.  වැව්බැදි රාජ්‍ය, නුවරකලාවිය යනුවෙන් අද හදුන්වන්නේ එකල පැවැති අනුරාධපුර රාජධානියයි.  රජදරුවන් සියගනනාවකට නවහන වු රජරටද වැව් දහස් ගණනකට ඉඩහසර සැලසු වැව් බැදි රාජ්‍යයට ද රුහුණු, පිහිටි, මායා නම් වු තුන් සිංහලයේ පිහිට රාජ්‍යයටද, බටහිර යටත්විජිත වාදි යුගය තුළ උඩරටටද අයත් වු අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක 25 අතුරින් භූමි ප්‍රමාණය අනුව විශාලතම දිස්ත්‍රික්කය වේ.  එය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ 22 කින් සමන්විත වේ.  අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය උතුරින් වවුනියා, මන්නාරම් සහ මුලතිව් දිස්ත්‍රික්ක වලින් දකුණින් කුරුණෑගල, සහ මාතලේ දිස්ත්‍රික්ක වලින්, බටහිරින් පුත්තලම් සහ මන්නාරම් දිස්ත්‍රික්ක වලින් සහ නැගෙනහිරින් පොළොන්නරුව සහ ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්ක වලින් මායිම් වේ.

අනුරාධපුර සහ පොළොන්නරුව යන පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක දෙකෙන් සමන්විත උතුරු මැද පළාතේ වත්මන් පරිපාලන හා දේශපාලන ව්‍යුහය හා පාලන යන්ත්‍රණය සකස් වන්නේ 1988 මැයි 12 දින ආරම්භ කළ පළාත් සභාවෙන්ය.  ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදී ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ දහතුන වන සංශෝධනයට සමගාමීව 1987 අංක 42 දරණ පළාත් සභා පනතින් සැලසුණු අවකාශයට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා ක්‍රමය ස්ථාපිත විය.  මේ අනුව මධ්‍යම රජයට අමතරව මධ්‍යම රජයේ නියාමනයට අනුව පළාතේ සංවර්ධන පරිපාලන සමාජ සුභසාධන හා සමාජ ආරක්ෂණ මෙන්ම පුනරුත්ථාපනය හා ප්‍රති සංවර්ධන කටයුතු වලදී ද ප්‍රධානතම කළමනාකරණ කේන්ද්‍රස්ථානය වන්නේ පළාත් සභාවයි.